İyi Bir Münazara İçin İpuçları

Bu konuda uzman sayılmam. Herhangi bir sertifikam falan da yok. Bunlar benden size nacizane tavsiyeler. Bugüne kadar çok faydalarını gördüm. Geçen gün gittiğimiz TRT OKUL Demokrasi Platformu programında da izleyici olarak bulunduktan sonra kendimce bu deneyimleri paylaşayım dedim.

Bir kere öncelikli olarak münazara ile tartışma kavramlarını iyi bilmek lazım. Münazara da bir tür tartışmadır ancak tarafların karşılıklı eşit sürelerde söz haklarına sahip oldukları ve karşılıklı saygının bir an olsun elden bırakılmaması gereken bir ortamdır. Tarafların savunmaları çürütülmez tezler sunmak ve karşı tarafın sunduklarını çürütmek şeklinde olmalıdır. İtiraz etmek fayda etmez, çürütmeniz gerekir.

Münazaralarda  ilk başlamak hem avantaj hem dezavantajdır. Çok iyi bir konuşmacı iseniz sizin sunumunuzdan sonra dinleyiciler etkinizden kurtulamayıp diğer grubu da ön yargı ile dinleyecektir. Ancak dinleyiciyi sıkarsanız ikinci grup bu etkiden faydalanır. Eğer ikinci grupsanız seyircinizin ilk gruptaki gibi sıkılmadığından emin olun. Sunumunuz çok iyi olursa anlattıklarınız fasa fiso bile olsa insanlar o hoş vakitler için sizi tercih ederler.

Münazarada bence son sözü söylemek de çok önemlidir. O açıdan son konuşan gruplar avantajlıdır. Çünkü seyircide bırakabileceğiniz son bir etki vardır. Onu yakalayabilirseniz ve karşı tarafın tezini açıkça ve anlaşılır biçimde son kez çürütebilirseniz galibiyetiniz mutlaktır.

Karşı tarafın tezi, hayır o öyle olmaz diyerek değil, sayılar ve istatistik bilgiler ya da doğruluğu açık olarak görülebilen kanıtlarla çürütülür. İtiraz etmek sizi sadece çaresiz bırakacaktır.

Sunumuzu asla ve asla moderatörün yüzüne bakarak yapmayın. Sizi izleyenlerin yüzüne bakarak sunum yaptığınızda birazdan size oy verecek insanları etkilemiş olursunuz. Siz seyirciye ne kadar dışarıda kaldığını hissettirseniz onlar da oylarını sizden o kadar esirgerler. Münazara, bir gösteridir. Ancak burada seyirci tartışmanın karşısında değil, tam merkezindedir.Sunum yaparken münkün olduğunda seyirciler üzerinden gidin. Onları işaret edin. Onlara cevabını herkesin bildiği sorular sorun. Gösteriye onların da dahil olmasını sağlayın.

Konuşurken seçtiğiniz kelimelere dikkat edin. Sempatik olabilecek dil sürçmeleri yaşlayın. Ancak hem sunum yaparken hem de cevap verirken akademik bir dil kullanmayın. Acayip sözcükler sarf etmeyin. Bunlar izleyicilerin gözünce sizi “artist” durumuna getirecektir. Bundan kaçının.

Sunumunuzda ne yaparsınız, nasıl yaparsınız bilmiyorum muhakkak bir görsel, işitsel öge kullanın. Bunu bir süpriz olarak yapın. Bir anda ortaya çıkarın.

Karşı taraf sunum yaparken notlar alın. Anahtar kelimeleri yazın. Rakibin dil sürçmelerinden kaynaklı hataların üzerine gitmeyin. Buradan pay çıkarmaya çalışmayın.

Bir şeye itiraz ederken çok dikkat çekici sözcükler kullanın. Mesela bir fikir hakkında “Bu çok köütü bir fikir” demeyin, “Bu (bu kısımda biraz duraksayın) çok tehlikeli bir fikir” diyin. Gözlerinizi büyütüp seyircilere bakarak söyleyin. Yavaşça söyleyin ki herkes duysun ve size dönsün. Ve bu dediğimi tüm sunumlar boyunca tek bir defa yapın.

Fikrinizi sunarken herkesin kabullenebileceği bir gerçeği söyleyin ve seyircileri “açıkça size katılmaya” davet edin.

En önemlisi sevgili okur, iyi hazırlanın. Yukarıda yazdıklarım biraz kişiye göre durumlar. Ancak cidden iyi hazırlandığınız, o konuyla ilgili güncel kaynakları taradığınız, güzel fikirler oluşturduğunuz konularda tüm bu saydıklarım olmadan da galip gelebilirsiniz. Yukarı da dediklerim de galibiyetinizin süsleri olur