Cam Ambalaj Sağlıktır Konferansı

cam00Perşembe günü akşamı ve cuma günü sabahı İstanbul‘daydım sevgili okur. Şişecam tarafından düzenlenen Cam Ambalaj Sağlıktır konulu konferansa katıldım. İstanbul’da yediğim içtiğim benim olsun, ben size ne gördüm ne duydum ve neler öğrendim onlardan bahsedeceğim. Birazdan okuyacaklarınız İngilizce ve Türkçe olarak yapılan sunumlardan derlediğim bilgiler. Atıklar ve geri dönüşüm, ambalaj atıkları ve özel olarak cam ambalajlarla ilgileniyorsanız muhakkak bir göz atın derim. Sunumlarda elbette pek çok husus birkaç defa tekrarlandığından bazı tekrarlar olacaktır içerikte.

  • Aslında en sonda yazacağımı en başta yazıyorum. Konferanstan çıkardığım özet dört kelimeden fazlası değildi: Cam, en sağlıklı ambalajdır.
  • Camın hammaddesi çok basitçe “kum” olarak ifade edilir. Tamamen inert bir malzeme olduğu için içeriğindeki maddelerle (en azından gıda ambalajı olarak kullanıldığında) herhangi bir etkileşime girmiyor.
  • Avrupa’da kişi başına yıllık olarak 35-40 kg cam ambalaj kullanılıyor. Bu oran, cennet vatanımızda 13 kg/yıl civarında.
  • Camın bir ambalaj malzemesi olarak en büyük avantajı, %100 oranında ve sonsuz defa geri dönüştürülebiliyor olmasıdır. Bu, tüm malzemeler içinde eşşiz bir avantaj. Malzemenin kalitesi hiç kaybolmuyor.
  • Avrupa’da üretilen cam ambalajların geri dönüşümdeki payı %80’miş. Jeolopolitik konumu sayesinde Dünya’nın en önemli ve en güçlü ülkelerinden biri olan ülkemizde ise bu oran %20 civarında.
  • cam02Avrupa, cam ambalaj üreticileri birliği diye çevirebileceğimiz bir oluşum var: FEVE – The European Container Glass Federation. Türkiye’den Şişecam buraya üye. Ayrıca tüm Avrupa’da cam üreticilerinin %90’ı da (yaklaşık 60 firma) bu oluşuma üye.
  • Geri kazanılan cam malzemenin gıda saklamaya uygun olup olmadığı yönünde çekince duymaya gerek yokmuş. Kesinlikle uygunmuş.
  • Özellikle sıcak iklime sahip ülkelerde PET malzemeler çok sıkıntılı, mesela Hindistan. Sıcaklığın artmasıyla PET malzemenin yapısından çözünmeler oluyor ve içerdiği gıdaya karışıyor.
  • BPA denen bir malzeme var, bisphenol A. Bu maddenin 2011’den beri plastik malzemeden üretilen bebek malzemelerine katılması yasak. Bu maddeyi yasaklayanlar (Dünya Sağlık Örgütü) camı tavsiye ediyor.
  • Sağlıklı bir ambalaj malzemesi; inert olmalı, içerdiği malzemeye sızmamalı, ürünün orijinal tadını saklamalı, ürünü sıcaklık değişimlerine rağmen korumalıdır. Oksijen ya da nem gibi etkenler ürüne girmemelidir.
  • Sunumu yapan Adeline Farrelly, şöyle bir soru sordu: Satın aldığımız ürünlerin etiketlerinde her detay var da neden paketlemeyle ilgili bir bilgi yer almıyor? Etiketlerin arkasına bakmamızı tavsiye etti Adeline.
  • Bir ürünün, bir üretimin “sürdürülebilirliği”, yalnızca sağlık etkilerinin kontrolü değil, söz konusu gıda ambalajları ise, çok daha fazlasıdır.
  • Cam ambalajın sürdürülebilirliği sosyal etkiler, ekonomik etkiler ve çevresel etkilerdir. Bu sosyal etkiler iş imkanı ve iş sağlığı gibi hususlardır. Ekonomik etkiler ise üretimin kârlılığı ve vergilerin oranları üzerinedir. Çevresel etkiler ise, işte burada Adeline bombayı patlattı! Çevresel etkileri, LCA – Life Cycle Assessment(Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi) ile gözlemlenenler ve LCA ile gözlemlenmeyenler olarak ikiye ayırmış. LCA, henüz çok yeni bir kavram iken Adeline’ın bu yaklaşımı iki türlü ele alması, “Adamlar yapıyor abi” argümanını kullandırdı bana.
  • Camın geri dönüşümü, çok ciddi enerji tasarrufu ve depolama açısından avantaj sağlıyor, karbondioksit emisyonunu azaltıyor. Ayrıca nihai bertaraf amacıyla kullanılan depolama alanlarının da ömrünü uzatıyor.
  • Okyanuslarda, yüzen plastik atıklardan dolayı çok ciddi bir sorun oluşmuş durumda: Çöp adaları. Bu malzemelerin durumu, ne yazık ki LCA’da hesaplanamıyor.
  • Camın geri dönüşüm süreci kapalı bir döngü olarak ifade ediliyor. İki tür ekonomik model var: lineer ekonomik model ve döngüsel ekonomik model. Lineer ekonomik model, en eski yaklaşımdır. Kullan ve at mantığına dayanır. Artık yürümeyen bir model. Döngüsel ekonomik modelde ise kaynağı kullan, ürünü üret, atığını geri kazan yaklaşımı var.
  • Avrupa’da marketlerde yer alan cam ambalajların %77’si geri dönüştürülmüş malzeme.
  • Kullanıcıların %87’si bir ürün alırken özellikle cam ambalaj içerisinde olanları tercih ediyor.
  • Eğitimin ikinci yarısında sahneye Prof. Dieter Schrenk çıktı. O da sunumuna gıda ambalajlamanın amaçlarını anlatarak başladı: Gıdayı koruma, raf ömrünü uzatma, gıdanın kalitesini(tad, tazelik, koku ve renk) devam ettirme.
  • En iyi ambalaj, gıdayı ağaçtan toplandığı ilk andaki gibi taze tutabilendir.
  • Ambalaj, yiyeceği dışarıdan gelen her şeye karşı (oksijen, hava ve diğer etkiler) korumalıdır. Yiyeceklerin mikrobiyal ya da kimyasal bozulmalarını önlemelidir. Yiyeceğin kokusunu ve suyunu paket içerisinde saklayabilmelidir.
  • Plastik polimerlerin yapısı güneş ışınlarıyla bozuluyor. Malzemenin yapısındaki polimerizasyon süreci ise sürekli devam ediyor. Bu durum, içeriğinde kalıntı olarak monomer ve oligomerleri oluşturuyor.
  • Tetrapak, %100 güvenli bir ambalaj değil. Çünkü en içte gıdaya temas eden kısım yine plastik türevi.
  • Kağıt/karton ambalajlar iç kısımdan plastik tabaka ile kaplılar. Bunların üretiminde kimyasallar kullanılıyor ve koruyucular içeriyorlar. Bu ambalajların üst kısmında yer alan baskı mürekkepleri tamamen kimyasal içerikler.
  • Metal ambalajların dezavantajı ise kimyasal etkileridir. Burada demir ve çelik inert malzemeler değil. Benzer şekilde alüminyum da çok kararlı bir malzeme değil. Asidik reaksiyonlarla bozuluyorlar. Paslanmaz çelik, çok iyi bir malzeme ancak bu malzemeden gıda ambalajı yapılamıyor.
  • Teneke ambalajlar iç kısımdan korozyonu önlemek için polimerle kaplanabiliyor. Ama ne olursa olsun, metal gıda ambalajında gıdaya geçen “metalik tad” en büyük sıkıntı.
  • Cam üretiminde, gıdaya sızabilecek herhangi bir kimyasal kullanımı yoktur. Camın yapısında herhangi bir organik materyal kullanılmıyor. Tamamen inert malzemelerden oluşuyor.
  • Kağıdın geri dönüşümü iyi bir yöntemdir. Ancak geri dönüştürülmüş kağıdın ne için kullanılacağı da önemlidir. Zira, geri dönüştürülmüş kağıttan gıda ambalajı yapılamaz.
  • Son olarak, Prof. Schrenk, cam ambalaj %100 güvenlidir, diyerek noktayı koydu.
cam03

Refika Birgül

Sunumlardan sonra NTV‘de yayımlanan “Refika’nın Mutfağı” programından tanıdığım Refika Birgül sahneye çıktı. Tamamı cam ambajlarda yer alan onlarca farklı malzeme ile sağlıklı tariflerinden birini paylaşacağını anlattı. Güzel, eğlenceli ve samimi bir sunum oldu.

Nihai olarak, cam ambalajlarla ilgili olarak aklımda kalan iki soru var:

  • Aynı miktar gıdayı cam ambalajda, plastik ambalajda, tetrapak ambalajda ve teneke ambalaj içerisinde tüketiciye sunmanın maliyeti nedir? Cam ambalaj kullanmanın tüketiciye maliyeti nedir?
  • Cam ambalajların tamamına yakını plastik kapaklarla ya da plastik kaplanmış metal kapaklarla kapatılıyor. Bu durum, ambalajın tamamen cam olmasının faydasını ne oranda etkiliyor?
  • cam01

    Etkinliğin yapıldığı mekandan boğaz manzarası

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s